Dementie: Onderzoek suggereert dat regelmatig kaas eten mogelijk bescherming biedt tegen een wereldwijd gezondheidsprobleem
In een wereld waar dementie steeds meer een last wordt voor de volksgezondheid, biedt een recente studie hoopvolle inzichten op het gebied van preventie. Onderzoekers vonden een verband tussen het regelmatig eten van kaas en een lager risico op het ontwikkelen van dementie bij oudere volwassenen.
Deze bevindingen, gepubliceerd in het oktober 2025-nummer van het tijdschrift Nutrients, vormen mogelijk een stap vooruit voor zowel preventieve gezondheidsmaatregelen als toekomstige onderzoeksrichtingen.
Achtergrond: hoe vaak komt dementie voor
Dementie treft wereldwijd meer dan 50 miljoen mensen en volgens de WHO wordt verwacht dat dit aantal tegen 2050 verdrievoudigt. In Japan, één van de landen met de hoogste vergrijzing, leeft 12,3% van de inwoners boven de 65 al met de ziekte. Zulke cijfers laten zien dat er een dringende behoefte is aan doeltreffende preventiestrategieën.
In de studie lag het leeftijdscriterium van 65 jaar of ouder voor deelname vast; alle deelnemers hadden nog geen certificering voor langdurige zorg. Zo wilden de onderzoekers nagaan hoe voedingsfactoren zoals kaasconsumptie samenhangen met de incidentie van dementie.
De studie: wat wilden ze weten en hoe deden ze dat
Onderzoekers van het National Center for Geriatrics and Gerontology, Niimi University, en Chiba University onderzochten de mogelijke beschermende effecten van kaas met een cohortstudie waarin 7.914 Japanse oudere volwassenen werden gevolgd. Deelnemers uit de JAGES 2019-2022 cohortstudie werden verdeeld in groepen: wie minstens één keer per week kaas at en wie dat niet deed.
Met behulp van propensity score matching probeerden de onderzoekers factoren zoals leeftijd, geslacht en voedingsgewoonten gelijk te trekken. In eerste analyses was er een relatieve risicoreductie van 24% geassocieerd met wekelijkse kaasinname, en dat bleef statistisch significant, zelfs na correctie voor algemene voedingsgewoonten.
Wat ze vonden en mogelijke biologische verklaringen
In de gegevens trad dementie op bij 134 van de kaasconsumenten (3,4%), vergeleken met 176 niet-consumenten (4,5%). Na aanpassingen berekenden de onderzoekers een relatieve risicoreductie van 21%, wat wijst op een milde beschermende associatie van kaasconsumptie.
Er worden verschillende biologische verklaringen voorgesteld. Kaas is een bron van vitamine K2, dat een rol speelt bij de gezondheid van bloedvaten en het calciummetabolisme (beide factoren die van invloed kunnen zijn op het dementierisico). Bovendien kunnen probiotica in gefermenteerde kazen zoals camembert en brie een gunstige invloed hebben op het darmmicrobioom, wat weer in verband wordt gebracht met cognitieve gezondheid.
Wat het betekent en wat nog onderzocht moet worden
De auteurs wijzen erop dat de studie associaties laat zien, maar geen causale relaties kan aantonen; er is meer onderzoek nodig. Ze raden aan om specifiek te kijken naar het effect van verschillende kaastypen, de duur van consumptie en genetische interacties, zoals met het APOE ε4-allel (een genvariant die gekoppeld is aan een hoger risico op Alzheimer).
De inzichten zouden kunnen bijdragen aan volksgezondheidsrichtlijnen die voedingsinterventies als een haalbare strategie tegen cognitieve achteruitgang promoten. Dat geldt niet alleen voor Japan, waar de jaarlijkse kaasconsumptie slechts 2,7 kg per persoon is, maar ook voor landen met hogere consumptiecijfers.
De resultaten benadrukken dat voedingsgewoonten, zoals regelmatig kaas eten, positieve gevolgen kunnen hebben voor de cognitieve gezondheid. Dit biedt een toegankelijk preventief kader voor zowel individuen als beleidsmakers die te maken hebben met de uitdagingen van een snel vergrijzende bevolking.